Bekende architecten in de Turkse architectuurgeschiedenis
De beroemde hofarchitect Mimar Sinan (1490–1588).
Mimar Sinan, ook bekend als Koca Mimar Sinan (de Grote Architect Sinan), werd geboren in 1490 en diende als de belangrijkste architect van het Ottomaanse Rijk. Zijn wereldwijde bekendheid en de lof die hij ontving, getuigen van de kwaliteit van zijn werk. Hij verwierf aanvankelijk bekendheid als lid van de Janitscharen, een elite-eenheid van het Ottomaanse leger, maar hij klom snel op in de rangen en werd een gerenommeerd militair ingenieur. Op 50-jarige leeftijd werd hij hoofd van het bureau van de koninklijke architecten en kreeg hij de opdracht om een keizerlijke moskee te bouwen, de Sehzade-moskee (Prinsenmoskee), die nu wordt beschouwd als een van de vroegste meesterwerken uit zijn productieve carrière. Gedurende zijn leven diende hij drie verschillende sultans: Süleyman de Prachtvolle en Selim. II en Murad III. Wat hem zo uitzonderlijk maakte, was zijn vermogen om in te zien hoe techniek en architectuur samen konden werken. Om de bruikbare ruimte binnen een gebouw te vergroten, experimenteerde hij met verschillende varianten van koepels, zowel enkele als meerdere koepels. Door deze empirische aanpak kon hij een geometrische perfectie en een integrale eenheid bereiken. Wetenschappers hebben 477 gebouwen geïdentificeerd die door hem zijn ontworpen of gebouwd, maar er staan er vandaag de dag nog maar 196 van over. Enkele van zijn meest opmerkelijke werken zijn de Süleymaniye-moskee, de Mihrimah Sultan-moskee, het Kilic Ali Pasa-complex en de Haseki Hurrem Sultan-baden. De Selimiye-moskee in Edirne wordt algemeen beschouwd als zijn meesterwerk. zijn indrukwekkende oeuvre.
De familie Balyan (18e en 19e eeuw)
De familie Balyan was een vooraanstaande Ottomaanse Armeense familie van architecten die in de 18e en 19e eeuw verantwoordelijk was voor het ontwerp van enkele van de meest indrukwekkende paleizen, herenhuizen, tuinpaviljoens en moskeeën van het rijk. In de loop van vijf generaties gaven zes sultans hen opdrachten, beginnend met sultan Selim III en eindigend met Abdulhamid II.
De familie Balyan verwierf aan het begin van de 18e eeuw grote bekendheid, toen de verspreiding van westerse ideeën in het hele rijk op zijn hoogtepunt was. Ze speelden een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de neoottoomaanse stijl, waarin elementen van de neoklassieke en barokke stromingen werden gecombineerd. De familie ontwierp zeven paleizen, waaronder Dolmabahçe, vier fabrieken, een kazerne, een moskee, zeven kerken, twee ziekenhuizen, drie scholen, twee stuwdammen, een fontein en een mausoleum. Garabed Amira was het bekendste lid van het team van architecten.
In heel Istanbul kunt u momenteel de prachtige bouwwerken van deze familie bewonderen. Denk aan de mausolea van Mahmud II en Abdulmecid, de paleizen Dolmabahce, Beylerbeyi, Ciragan, Yildiz, Kucuksu, Ihlamur, Baltalimani en Adile Sultan (Kandilli), en de moskeeën en paleizen Aynalikavak, Izmit, Mecidiyekoy, Zincirlikuyu, Ayazaga, Kalendar, en talloze andere.
Mimar Kemaleddin Bey (1870–1927)
Ahmet Kemaleddin, geboren in 1870, is beter bekend als Mimar (architect) Kemaleddin. Hij verwierf bekendheid als bouwer en restaurateur tijdens de laatste jaren van het Ottomaanse Rijk en de eerste decennia van de Turkse Republiek. Samen met Vedat Tek was hij een pionier van de eerste nationale architectuurstroming, die de nadruk legde op Turkse elementen in de architectuur. Hoewel Mimar Kemaleddin inspiratie putte uit de hedendaagse Duitse architectuur, laat het hotel dat ooit in het Tayyare-complex in het historische district van Istanbul stond zien dat hij ook een eigen, herkenbare Turkse architectuurstijl en identiteit ontwikkelde.
Vedat Tek (1873–1942)
Als het gaat om de eerste nationale architectuurstroming, kan niemand deze vergelijken met Vedat Tek. Het jaar 1873 markeert zijn geboorte aan het einde van de 19e eeuw. Na zijn middelbare school in Galatasaray studeerde hij aan de prestigieuze Franse onderwijsinstellingen École Centrale en École des Beaux-Arts in Parijs. In de beginfase van zijn carrière diende hij de Ottomaanse regering in twee belangrijke functies: eerst als aangestelde architect voor het ministerie van Post en Telegrafie, en vervolgens als hoofdarchitect van de paleizen, waarbij hij toezicht hield op de renovatie van een aantal 20 paleizen. Tot zijn vroege werken behoren het gouverneurskantoor van Kastamonu en het hoofdpostkantoor van Istanbul. Hij werd opgeroepen Na de uitroeping van de republiek verhuisde hij naar Ankara om de Turkse Grote Nationale Vergadering op te richten. De aanlegsteigers van Haydarpasa en Moda, het huis van Sedat Tek en het Cankaya Gazi-landhuis zijn slechts enkele van de andere opmerkelijke gebouwen die hij ontwierp en bouwde.
Turgut Cansever (1921-2009)
De Turkse architect en stedenbouwkundige Turgut Cansever werd in 1921 geboren. Hij ontving drie Aga Khan-prijzen voor architectuur. Na zijn afstuderen aan de Staatsacademie voor Schone Kunsten in Istanbul, waar hij een graad in architectuur behaalde, begon hij te werken als assistent van Sedad Hakki Eldem. Voor zijn conceptuele benadering liet hij zich inspireren door uitdrukkingen en gezegden uit verschillende delen van het land. Het Anatolian Club Hotel in Buyukada, Istanbul (1951–1956), en het Demir Holiday Village in Bodrum (1971) zijn twee van zijn bekendste werken.
Seyfi Arkan (1903–1966)
De modernistisch architect Seyfi Arkan werd in 1903 in Istanbul geboren. Hij was actief in de beginjaren van de Turkse Republiek. Na een succesvolle studieperiode aan de Kunstacademie van Istanbul maakte hij gebruik van een beurs om zijn opleiding in Berlijn voort te zetten, onder leiding van professor Hans Poelzig. De leer van Poelzig had een grote invloed op zijn visie en werkwijze. Als een van de meest vooraanstaande architecten van zijn tijd werd hij door Atatürk gevraagd om het presidentiële paleis in Cankaya te ontwerpen. Hoewel hij in dezelfde periode leefde als de Eerste Nationale Architectuurbeweging, onderscheidt zijn werk zich van de rest. In tegenstelling tot Vedat baseerde hij het concept van zijn ontwerpen niet op een nationale identiteit. Niet zozeer op de werken van Tek en Mimar Kemalleddin, maar eerder op universele architectonische principes.
Sedad Hakki Eldem (1908–1988)
Sedat Hakki Eldem, een pionier van de moderne architectuur in Turkije, werd dat jaar geboren, in 1908. Eldem, de zoon van een diplomaat, bracht zijn jeugd door in Europa, waar hij de basisschool in het Frans en de middelbare school in het Duits volgde. Na zijn terugkeer naar Turkije studeerde hij aan de Academie voor Schone Kunsten, waar hij colleges kon volgen van Vedat Tek en Guilo Mongeri. Zodra hij zijn studie had afgerond, gebruikte hij zijn beurs om door Europa te reizen. Daar werkte hij samen met Perret en Poelzig en bezocht hij tal van steden. Zijn architectuurstijl werd sterk beïnvloed door zijn opleiding bij zowel Turkse als Europese geleerden. Hoewel de art deco-, internationale stijl en zelfs de stijl van Le Corbusier had invloed op zijn vroege werk, maar hij specialiseerde zich uiteindelijk in de traditionele Ottomaanse architectuur. Eldem laat zich moeilijk in een bepaalde categorie indelen, omdat zijn dynamische en voortdurend evoluerende stijl in de loop der jaren is veranderd. Het Agaoglu-huis, de faculteit Natuurwetenschappen aan de Universiteit van Istanbul en de faciliteiten in Florya in Istanbul zijn slechts enkele van zijn bekende ontwerpen.
Mongeri, Allaury en D’Aranco, drie architecten uit Istanbul die in de 19e eeuw leefden.
Met de Tanzimat-hervormingen kwam het Ottomaanse Rijk voor het eerst in aanraking met westerse invloeden (1839–1876). Als onderdeel van deze transformatie werd Istanbul gemoderniseerd in de stijl van de dominante architectuurstijl in Europa, het neoklassicisme. Europese architecten waren de eersten die deze stijl toepasten, en later werden christelijke Ottomaanse architecten aangetrokken om deze stijl verder te verspreiden. Twee voorbeelden: de Britse architect W.J. Smith, die werd ingehuurd voor de bouw van de Britse ambassade, en de Zwitserse architect Gaspare T. Fossati, die werd ingehuurd voor de bouw van de Russische ambassade. Veel architecten, zoals Valluary en Jachmund, werden tijdens het bewind van Abdulhamid II naar Istanbul gestuurd om ofwel bestudeer je de geschiedenis van de Ottomaanse architectuur, of je doet er onderzoek naar. Als gevolg van hun onderzoek ontstond een combinatie van neoklassieke en Ottomaanse elementen. De School voor Schone Kunsten (1882) en het Keizerlijk Archeologisch Museum zijn twee van de meest herkenbare gebouwen die door Vallaury zijn ontworpen. Raimondo d'Aronco introduceerde daarentegen elementen van de art nouveau. Istanboelen beide zijn te vinden in de paviljoens van het Yildiz-paleis en de Karakoy-moskee.

